مهريه : از تعارف تا دعوا
مهريه مال معين يا چيزي است كه قائم مقام مال به شمار مي رود كه در عقد نكاح بر ذمه مرد قرار مي گيرد و در صورت مطالبه زن ، شوهر مكلف است آن را بپردازد و اين حق ارتباطي به طلاق و نفقه ندارد .
چگونگي اقدام زوجه براي دريافت مهريه
اگر مهريه وجه نقد يا درحكم نقد مانند سكه و طلا باشد زن با در دست داشتن سند رسمي ازدواج و يا دايره اجراي ثبت ( مستقر در اداره ثبت اسناد محل وقوع ازدواج ) مراجعه و در فرم خاصي كه در آن دايره موجود است تقاضاي صدور اجراييه كند .
اجراييه به شوهر ابلاغ مي شود و ۱۰ روز مهلت داده خواهد شد تا طلب همسرش را پرداخت كند در صورتي كه شوهر در اين مدت دين خود را نپردازد زن مي تواند با معرفي اموال و دارايي شوهر به اجراي ثبت ، تقاضا كند اموال او توقيف شود و نيز مي تواند مطالباتي را كه شوهر از اشخاص ديگري دارد و يا موجودي حساب هاي بانكي او را توقيف كند . زن همچنين مي تواند تقاضاي توقيف حقوق شوهر را از سازمان ها و مؤسسه هاي دولتي و يا خصوصي داشته باشد و تا ميزان يك چهارم حقوق ( مادام كه شوهر متأهل است ) و نيز يك سوم آن را ( در صورتي كه زن و شوهر از يكديگر جدا شوند و تا زماني كه شوهر زن ديگري اختيار نكرده ) توقيف كند . اگر مهريه سكه و يا طلا باشد و شوهر نتواند اصل آن را بپردازد ، قيمت روز مطالبه آنها ( روزي زن آن را از طريق اجراي ثبت و يا دادگاه مطالبه مي كند ) ملاك اجراي قانوني حكم است . اگر سند ازدواج رسمي نباشد ، زن براي مطالبه مهريه خود بايد از طريق تسليم دادخواست به دادگاه اقدام كند .
مواد قانوني :
ماده ۱۰۷۸ – هر چيزي را كه ماليت داشته و قابل تملك نيز باشد مي توان مهريه قرار داد .
ماده ۱۰۷۹ – مهريه بايد بين طرفين تا حدي كه رفع جهالت آنها بشود معلوم باشد .
ماده ۱۰۸۰ – تعيين مقدار مهريه منوط به تراضي طرفين است .
ماده ۱۰۸۲ – به مجرد عقد ، زن مالك مهر مي شود و مي تواند هر نوع تصرفي كه بخواهد در آن بنمايد .
مراجع مطالبه مهريه :
۱- دادگاه خانواده :
زوجه مي تواند با ارايه دادخواست حقوقي به دادگاه ويژه خانواده ، مهريه خود ، هزينه ابطال تمبر و حق الوكاله وكيل را مطالبه نمايد و همزمان تقاضاي توقيف اموال همسرش را نيز بنمايد .
هزينه تمبر دادخواست مطالبه مهريه
بابت يك ميليون تومان اول مهريه ، پانزده هزار تومان تمبر و بابت مابقي مهريه به ازاي يك ميليون تومان ، بيست هزار تومان تمبر الصاق مي شود .
عجز از پرداخت هزينه دادرسي :
در صورت ناتواني زوجه از پرداخت هزينه دادرسي مي تواند دادخواست اعسار از پرداخت هزينه دادرسي را به پيوست دادخواست مهريه ارايه دهد كه دادگاه بدواً به اين خواسته رسيدگي و سپس به خواسته اصلي مي پردازد بديهي است زوجه ، در صورت اثبات اعسار از پرداخت هزينه دادرسي معاف خواهد بود .
2- مطالبه مهريه از طريق اجراي ثبت اسناد رسمي :
زن مي تواند از طريق اجراي ثبت اسناد رسمي مهريه خود را مطالبه نمايد به اين صورت كه قباله ازدواج خود را به دفترخانه محل ثبت عقد ارايه و تقاضاي صدور اجرائيه نمايد سپس با اجرائيه به اداره ثبت مراجعه و مهريه خود را مطالبه كند كه البته به ميزان نيم عشر دولتي هزينه اجرايي پرداخت مي نمايد كه بعد اين هزينه از شوهر اخذ خواهد شد كه در اين راستا مالي اعم از وجه نقد يا مال منقول ( ماشين – موبايل ... ) و يا مال غيرمنقول ( ملك ) توقيف مي شود البته به شرط اينكه جزو مستثنيات دين نباشد .
عدم توانايي مرد به پرداخت مهريه
در صورتي كه مردي مالي جهت توقيف و پرداخت مهريه نداشته باشد و مستمري بگير نيز نباشد . زن مي تواند به استناد ماده دو قانون نحوه اجراي محكوميت هاي مالي مصوب سال ۱۳۷۷ تقاضاي بازداشت يوم الاداي وي را بنمايد .
ماده۲ – قانون نحوه اجراي محكوميت هاي مالي : هركس محكوم به پرداخت مالي به ديگري شود چه به صورت استرداد عين يا قيمت يا مثل آن را تأديه ننمايد دادگاه او را الزام به تأديه نموده و چنانچه مالي از او در دسترس باشد آن را ضبط و به ميزان محكوميت از مال ضبط شده استيفا مي نمايد و در غير اين صورت بنا به تقاضاي محكوم له ، ممتنع را در صورتي كه معسر نباشد تا زمان تأديه حبس خواهد كرد .
حق حبس : حقي است كه به زوجه تعلق مي گيرد و زن مي تواند بعد از عقد ازدواج ، شروع زناشويي و تمكين را منوط به اخذ مهريه نمايد كه در اين صورت شوهر مكلف است مهريه و نفقه وي را بپردازد .
مواد قانوني :
ماده ۱۰۸۵ – زن مي تواند تا مهر به او تسليم نشده از ايفاي وظايفي كه در مقابل شوهر دارد امتناع كند مشروط بر اينكه مهر او حال باشد . اين امتناع مسقط حق نفقه نخواهد بود .
ماده۱۰۸۶ – اگر زن قبل از اخذ مهريه به اختيار خود به ايفاي وظايفي كه در مقابل شوهر دارد قيام نمود ديگر نمي تواند از حكم ماده قبل استفاده كند معذلك حقي كه براي مطالبه مهر دارد ساقط نخواهد شد .
موضوع : استفاده از حق حبس
برگ دادخواست به دادگاه عمومي
مشخصات طرفين: نام و نام خانوادگي ، نام پدر ، شغل
خواهان : مشخصات زوجه
خوانده : مشخصات زوج
وكيل يا نماينده قانوني: مشخصات وكيل يا نماينده قانوني
نحوه محاسبه مهريه به نرخ روز :
اگر مهريه زوجه رايج باشد براساس تبصره الحاقي به ماده ۱۰۸۲ قانون مدني مصوب ۲۹/۴/۷۶ متناسب با تغيير شاخص قيمت سالانه زمان تأديه نسبت به سال اجراي عقد كه توسط بانك مركزي تعيين مي شود محاسبه و پرداخت خواهد شد و نحوه محاسبه آن بدين طريق است كه متوسط شاخص بها در سال قبل ، تقسيم بر متوسط شاخص بها در سال وقوع عقد ، ضربدر مهريه مندرج در عقدنامه .
مهريه ضربدر متوسط شاخص بها در سال وقوع عقد تقسيم بر متوسط شاخص بها در سال قبل از مطالبه .
مصوبه مطالبه مهريه به نرخ روز ، كليه مهريه هاي قبل از اين تبصره را نيز در بر مي گيرد و در مواردي كه مهريه زوجه بايد از تركه زوج متوفي پرداخت شود ، تاريخ فوت مبناي محاسبه مهريه خواهد بود .
ماده ۱۰۸۲ – به مجرد عقد ، زن مالك مهر مي شود و مي تواند هر نوع تصرفي كه بخواهد در آن بنمايد .
تبصره – ( الحاقي ۲۹/۴/۱۳۷۶ ) چنانچه مهريه وجه رايج باشد متناسب با تغيير شاخص قيمت سالانه زمان تأديه نسبت به سال اجراي عقد كه توسط بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران تعيين مي شود محاسبه و پرداخت خواهد شد مگر اين كه زوجين در حين اجراي عقد به نحو ديگري تراضي كرده باشند .
مثال : خانمي در سال۱۳۸۲مهريه خود را مطالبه مي نمايد ، تاريخ وقوع عقد سال ۱۳۶۰ و ميزان مهريه هشتاد هزار تومان است براي تعيين نرخ روز مهريه ، شاخص يك سال قبل يعني سال ۸۱ را كه ۸۹/۲۰۵ است را بر شاخص سال ۱۳۶۰ كه ۴۲/۴ است تقسيم نموده و حاصل را ضربدر مبلغ هشتاد هزار تومان مي نماييم ، نرخ به دست آمده مهريه قابل پرداخت است .
از سایت دادکستری
تادرودی دیگر بدرود
